Trong đời sống hiện đại ngày nay, mỗi ngày chúng ta thường nạp vào nhiều thực phẩm và các thói quen sinh hoạt ảnh hưởng đến cơ thể, đặc biệt là gan. Do đó, tình trạng bệnh tật và khả năng mắc bệnh về gan tăng nhanh. Việc chăm sóc và sở hữu một lá gan khỏe mạnh là mong muốn của nhiều người. Ailamdep sẽ giới thiệu vai trò của gan và phương phương pháp chăm sóc gan khỏe mạnh. 

Tầm quan trọng của gan đối với cơ thể

Cấu tạo của gan

gan trong co the nguoi la mot bo phan vo cung quan trong
Cấu tạo của gan. (Ảnh: Internet)

Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất cơ thể , có màu đỏ sẫm, nặng 1,4-1,6kg  chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể người lớn và 5% trọng lượng cơ thể trẻ em. Gan có vị trí ngay dưới cơ hoành, dưới vòm hoành phải. Ở vị trí này, gan được bảo vệ khỏi các tác nhân chấn thương từ bên ngoài nhờ những xương sườn bên dưới cùng. Khung xương sườn có tác dụng che chở, bảo vệ gan khỏi các chấn thương từ ngoại lực bên ngoài.

Vai trò của gan

Gan đảm nhận vai trò nội tiết và ngoại tiết trong cơ thể. Gan giúp giải độc tố, cân bằng nội môi và tham gia vào nhiều quá trình sinh lý quan trọng khác:

Những chất độc gây hại cho gan: Các chất thải chuyển hóa được sản xuất bởi mỗi tế bào như là một phần của chức năng tế bào bình thường (ví dụ như amoniac) Tế bào hồng cầu cũ và tế bào không khỏe mạnh Các vi sinh vật như vi khuẩn, nấm, vi rút và ký sinh trùng Các chất độc như rượu và hóa chất Các loại thuốc như thuốc tránh thai đường uống Thuốc và độc tố, cũng có thể được gọi là hóa chất xenobiotic
Gan giúp đào thải độc tố gây hại cho cơ thể. (Ảnh: Internet)

Chức năng đào thải độc tố

Gan có chức năng giải độc tố vì có khả năng chuyển hóa lipid, glucid, protid – những thành phần hóa học quan trọng trong cơ thể. Những độc tố tích trữ trong mỡ, khi đi qua gan, sẽ được tế bào gan phân giải thành những chất kém nguy hiểm hoặc dễ tan trong nước. Khả năng đào thải độc tố chính là chức năng cơ bản và quan trọng nhất của gan.

Sản xuất mật

Gan là một bộ phận có chức năng lọc và đào thải độc tố giúp cơ thể hoạt động ổn định. Vì vậy, việc thải độc gan rất quan trọng. Chu trình thải độc sẽ giúp gan được thanh lọc và hoạt động hiệu quả. Đồng thời, thải độc cũng giúp bảo vệ gan khỏi những bệnh lý nguy hiểm.
Gan có chức năng giúp sản xuất dịch mật. (Ảnh: Internet)

Dịch mật là một chất lỏng được sản xuất tự nhiên trong cơ thể. Dung dịch này có màu xanh hoặc với với độ pH khoảng 7 -7,7, có vai trò trong việc tiêu hóa thức ăn, đặc biệt là chất béo. Tế bào gan là nơi sản sinh dịch mật và dự trữ chúng trong các túi mật. Khi được sản xuất và lưu trữ trong túi mật, dịch mật theo đường ống mật đi xuống tá tràng. Tại đây, dịch mật hòa trộn với thức ăn và nhũ hóa chất béo – phân giải phân tử chất béo phức tạp thành những chất đơn giản. Trung bình mỗi ngày, gan có thể sản xuất và tiết ra 0,5 lít mật.  

Chức năng lưu trữ các chất

Không chỉ có vai trò sản xuất, gan còn là nơi lưu trữ nhiều vitamin và khoáng chất. Gan còn lưu trữ các hormones và góp phần trong quá trình tổng hợp các yếu tố đông máu.

gan không những nhận máu từ động mạch là động mạch gan riêng mà còn nhận máu từ tĩnh mạch là tĩnh mạch cửa. Thế nên gan có hai nguồn máu chính. Hai nguồn máu này sẽ được đưa ra khỏi gan thông qua ba tĩnh mạch gan.
Gan giúp lưu trữ các chất. (Ảnh: Internet)

Các bệnh lý thường gặp ở gan

Vì là bộ phận đảm nhận vai trò thải độc chính của cơ thể, mỗi tổn thương và vấn đề xảy ra ở gan đều gây nguy hiểm đến cơ thể. 

Viêm gan B

Viêm gan B là một bệnh về gan, gây ra bởi virus viêm gan HBV.  Biểu hiện bệnh diễn biến chậm, khó nhận biết. Tuy nhiên theo thời gian, viêm gan B trở thành nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy gan, xơ gan, ung thư gan.Do đó, cần phải đi khám và xét nghiệm tại bệnh viện khi xuất hiện các triệu chứng cơ bản như phân màu bạc, ăn không ngon, đau nhức,… để được chẩn đoán và phát hiện bệnh kịp thời. Hiện nay, bệnh viêm gan B chỉ có thể được xác định không qua xét nghiệm máu.

viem gan b la gi va viem gan b co nguy hiem hay khong
Bệnh lý viêm gan B. (Ảnh: Internet)

Bất kỳ đối tượng và lứa tuổi nào cũng có nguy cơ nhiễm viêm gan B. Bệnh có thể lây qua con đường máu, tình dục và mẹ sang con. Với những người mắc bệnh, virus viêm gan B thường được tìm thấy trong các dịch tiết của cơ thể như máu, tinh dịch và dịch âm đạo. Do đó, đây chính là những phương tiện chính giúp lây truyền virus giữa người với người. Vì có khả năng lây qua đường máu, do đó, cần thận trọng hoặc hạn chế sử dụng các vật dùng vệ sinh cá nhân chung như dao cạo, bàn chải…

Gan nhiễm mỡ 

Gan nhiễm bệnh là bệnh thường gặp trong lối sống hiện đại. Tình trạng này xảy ra khi lượng mỡ tích tụ trong gan chiếm quá 5% trọng lượng của gan. Khi quan sát gan của những người bị gan nhiễm mỡ sẽ thấy các tế bào gan chứa đầy các hạt mỡ. Nguyên nhân hình thành và tích tụ các hạt mỡ này đến từ việc sinh hoạt không điều độ, tiêu thụ nhiều chất béo, rượu bia hoặc ít vận động. Theo thời gian, gan nhiễm mỡ sẽ phát triển thành xơ hóa gan và nặng nhất là xơ gan. 

Gan nhiễm mỡ là một dạng bệnh lý khá thường gặp ở người Việt Nam. Gan nhiễm mỡ được liệt vào các bệnh lý về gan thường gặp do cuộc sống hiện đại. Nếu tình trạng mỡ tích tụ trong gan chiếm quá 5% trọng lượng của gan có nghĩa gan chúng ta bị nhiễm mỡ. Các tế bào gan dưới kính hiển vi sẽ chứa đầy các hạt mỡ.
Bệnh lý gan nhiễm mỡ. (Ảnh: Internet)

Gan nhiễm mỡ không có triệu chứng đặc biệt để nhận biết. Tuy nhiên, có một vài triệu chứng cơ bản có thể nhận biết gan nhiễm mỡ như: Có thể bao gồm: ăn uống kém ngon, buồn nôn, bị giãn tĩnh mạch, nôn mửa, suy nhược, đầy bụng, mệt mỏi, nước tiểu sậm màu, phân xám, vàng hoặc bạc màu, vàng da, đau bụng.

3 Phương pháp chăm sóc gan khỏe mạnh

Có thể thấy, nếu không được quan tâm và chăm sóc cẩn thận và hợp lý, gan rất dễ mắc bệnh và không thể hoàn thành tốt các chức năng của mình. Ăn uống điều độ với các thực phẩm tốt cho gan là một trong những phương pháp giúp chăm sóc gan khỏe mạnh. 

Bột yến mạch

Yến mạch chứa nhiều chất xơ – một chất quan trọng để tiêu hóa. Do đó, việc bổ sung yến mạch vào chế độ ăn chính là cách dễ dàng để bổ sung chất xơ cho gan.  Yến mạch và bột yến mạch có nhiều hợp chất gọi là beta-glucans, có vai trò trong việc điều chỉnh chống viêm và chống lại bệnh tiểu đường, béo phì. Đặc biệt, hợp chất beta-glucans từ yến mạch giúp giảm lượng chất béo được lưu trữ trong gan từ đó giúp bảo vệ gan luôn khỏe mạnh và hoạt động đúng chức năng.

Sử dụng yến mạch là cách giúp chăm sóc gan khỏe mạnh
Công dụng của yến mạch với gan là gì? (Ảnh: Internet)

Tuy nhiên khi lựa chọn yến mạch, nên lưu ý chọn yến mạch nguyên chất và uy tín. Trên thị trường hiện nay, nhiều loại bột yến mạch đóng gói có thể có thể chứa bột hoặc đường không có lợi cho cơ thể. Hãy cẩn trọng, đừng mua nhầm các loại bột yến mạch này để tránh “tiền mất tật mang”.

Tỏi

Theo đông y, tỏi có vị cay, tính ấm, có công dụng hành khí tiêu tích, sát trùng giải độc. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh được tỏi đặc biệt tốt cho gan. Đặc biệt là đối với những bệnh nhân gan nhiễm mỡ. Sử dụng tỏi thường giúp làm giảm trọng lượng cơ thể. Đồng thời, hàm lượng chất béo cũng có xu hướng giảm ở những người gan nhiễm mỡ.

 nghiên cứu đã chứng minh được tỏi đặc biệt tốt cho gan. Đặc biệt là đối với những bệnh nhân gan nhiễm mỡ. Sử dụng tỏi thường giúp làm giảm trọng lượng cơ thể.
Công dụng của tỏi với gan là gì? (Ảnh: Internet)

Tỏi có thể được ăn trực tiếp hoặc ăn cùng với chanh, gừng. Tuy nhiên, cần lưu ý không nên dùng quá 15g tỏi mỗi ngày. 

Glutathione

Glutathione là một thành phần chống oxy hóa được sản xuất tự nhiên trong cơ thể chúng ta. Đặc biệt có nhiều ở tế bào gan, thận, tim và tế bào thần kinh. Glutathione được hình thành từ 3 loại axit amin chính là: L-cysteine, glycine và L-glutamate. Vì là một chất chống oxy hóa, glutathione tham gia trực tiếp vào quá trình phân giải chất độc. Quá trình tái tạo của tế bào và kích thích hoạt động của enzym. Từ đó, glutathione giúp hỗ trợ gan trong quá trình thực hiện chức năng, giúp chăm sóc và cải thiện sức khỏe của gan. 

Đừng bỏ qua thành phần kỳ diệu Glutathione trong chu trình dưỡng da và chống lão hóa nhé
Glutathione – thành phần chống lão hóa và bảo vệ gan. (Ảnh: Internet)

Tìm hiểu thêm những công dụng của Glutathione trong bài viết: “Glutathione tác dụng gì? Thực hư tác dụng của của Glutathione
Hy vọng bài viết sau đây đã phần nào giải đáp thắc mắc chăm sóc gan khỏe mạnh. Ailamdep chúc bạn luôn có một sức khỏe thật tốt để vượt qua mùa dịch